زهرا غلامی
در روزگار بحران، هر واحد پولی که از کشور خارج میشود در حقیقت مانند سربازی است که از جبهه خودی به جبهه رقیب فرستاده شده است.
۱. سود اقتصادی؛ مهماتی که به حریف میدهیم
بزرگترین اشتباه در تحلیل بحران، نگاه صرفاً مصرفی به کالاهاست. وقتی در اوج فشارهای بینالمللی، نیاز خود را با محصولات وارداتی تأمین میکنیم، در واقع سود خالص حاصل از این تجارت را تقدیم کشورهایی میکنیم که هیچ تعهدی به امنیت ما ندارند. این سود در بانکهای آنها انباشته میشود، صرف توسعه زیرساختهای آنها میگردد و قدرت اقتصادی آنها را افزایش میدهد. در حالی که همین سود اگر در داخل کشور باقی بماند میتواند تبدیل به اشتغال، سرمایهگذاری و افزایش توان اقتصادی جامعه شود. خرید کالای خارجی در زمان بحران فقط یک انتخاب ساده نیست؛ بلکه میتواند به تضعیف توان اقتصادی کشور منجر شود.
۲. پارادوکس برنج؛ جغرافیایی که فراموش کردیم
موضوع برنج در ایران نمونهای از یک عادت ذهنی در میان مصرفکنندگان است. بسیاری از مردم تصور میکنند برنج باکیفیت فقط در شمال کشور تولید میشود و زمانی که تولید آن مناطق پاسخگوی نیاز بازار نیست، به سراغ برنجهای وارداتی از هند و پاکستان میروند. در حالی که در استانهایی مانند خوزستان، فارس، چهارمحال و بختیاری، اصفهان، لرستان و ایلام نیز برنج کشت میشود و بسیاری از این محصولات از نظر کیفیت و سلامت ارزش بالایی دارند. با این حال به دلیل کمبود معرفی و ضعف در شبکه توزیع، این محصولات کمتر شناخته شدهاند و جای خود را به برنجهای وارداتی دادهاند.
۳. چرا این برنجها کمتر فروخته میشوند
واقعیت این است که مشکل بسیاری از این برنجها کیفیت نیست، بلکه بیشتر به نحوه عرضه و شناخت بازار مربوط میشود. بسیاری از برنجهای استانهای دیگر بدون برند شناختهشده و بستهبندی مناسب وارد بازار میشوند و همین موضوع باعث میشود مصرفکننده به آنها اعتماد نکند. از طرف دیگر معرفی و بازاریابی این محصولات بسیار ضعیف بوده و بسیاری از مردم حتی نام برخی از این برنجها را هم نشنیدهاند. پراکندگی تولید و نبود شبکه توزیع قوی نیز باعث شده این محصولات به سختی به بازارهای بزرگ کشور برسند. در کنار این مسائل، مقایسه ناعادلانه با برنجهای مشهور شمال مانند طارم و هاشمی نیز باعث شده بسیاری از برنجهای دیگر نادیده گرفته شوند، در حالی که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند. قیمت پایین برنجهای وارداتی از هند و پاکستان هم رقابت را سختتر کرده است و گاهی باعث میشود مصرفکننده به دلیل قیمت کمتر به سمت محصولات خارجی برود.
۴. استقلال از مسیر تولید میگذرد
تجربه بحرانهای اقتصادی نشان داده است که در شرایط سخت، کشورهایی موفقتر هستند که توان تولید داخلی قویتری دارند. وقتی نیازهای اساسی جامعه از داخل تأمین شود، وابستگی به خارج کاهش پیدا میکند و اقتصاد کشور در برابر فشارهای بیرونی مقاومتر میشود. تولیدکننده داخلی بخشی از جامعه است و سودی که به دست میآورد دوباره در اقتصاد کشور گردش پیدا میکند و به شکل اشتغال، سرمایهگذاری و رشد اقتصادی بازمیگردد.
۵. تغییر نگاه به خرید
در زمان بحران، خرید تنها یک تصمیم شخصی نیست بلکه میتواند تأثیر گستردهتری بر اقتصاد کشور داشته باشد. انتخاب محصولات داخلی به معنای تقویت تولید، حمایت از کشاورزان و جلوگیری از خروج سرمایه از کشور است. وقتی مصرفکنندگان به ظرفیتهای تولید داخلی توجه کنند، بسیاری از نیازهای جامعه بدون وابستگی به واردات تأمین خواهد شد و اقتصاد کشور نیز پایدارتر میشود.
سایت خبری تحلیلی کسب و کار استارت آپ | کارآفرینی | دانش بنیان | اقتصاد