فصل نهم
تاریخ انسان را قادر میسازد که با درجه ای از اطمینان آینده را به طور تقریبی پیشبینی کند و براساس اطلاعات کسبشده، راه های مناسبی را که موجب تصمیم گیری صحیح می شود، انتخاب کند. در پژوهش های تاریخی، هر سه پارادایم «معرفتشناسی»، «هستی شناسی»، و «روش شناسی» وجود دارند. «معرفت شناسی» در پژوهشهای تاریخی به «تئوری دانش تاریخ» می پردازد. «هستی شناسی» در مورد ماهیت حقیقت بحث کرده و «روششناسی» مجموعه ای از فرایندها و قواعد است که در قالب یک نظام سیستماتیک و روش های اجرایی، پژوهشگر را در جهت پاسخ به سوالات پژوهش هدایت می کند. در مجموع پارادایم غالب فلسفی در روش تاریخی پارادایم تفسیری-انتقادی و هستی شناسانه است. از طرفی پژوهش تاریخی در حوزه اکتشافی و قیاسی سیر میکند و به نحوی گذشتهنگر است، ولی این پژوهش با رویکرد تحلیلی و تفسیری و داده¬های تاریخی می تواند آینده را پیش بینی کند و این کار را می تواند از طریق ترکیب داده ها و اطلاعات حاصل از منابع گوناگون اعم از کیفی و کمی انجام دهد. در استفاده از روش پژوهش تاریخی چند اصل اساسی مورد توجه است: ۱) اصل نسیان یا خودفراموشی و بی طرفی، این اصل، در برابر خود میان بینی قرار دارد. پژوهشگر باید فرازمانی و فرامکانی عمل کرده و فراغت ارزشی داشته باشد تا بتواند به نتایج بی طرفانه نزدیک شود. ۲) اصل تامل و شک گرایی مثبت: پژوهشگر باید در پذیرش دادهها به صورت مختلف تامل ورزد و در این راه، از عوامل بسیاری مثل عقل سلیم و شناخت نویسنده مدد گیرد تا یافته هایش به کنه حقیقت نزدیک تر باشد. ۳) اصل استقراء: پژوهشگر جزءجزء حوادث را شناسایی می کند تا در نهایت به شناخت جامع دست یابد. ۴) اصل جامعیت: بازساخت کلی؛ هر حادثه در درون مجموعه¬ یا شبکه ای علی جای یافته و در آن معنی پیدا میکند.شناخت مجموعه، بدون شناخت هر یک از عناصر ممکن نیست. در روش تاریخی، پژوهشگر مانند سایر روش ها به جمع آوری اطلاعات و ارزشیابی و توصیف آنها می پردازد. در واقع، اختلاف این روش با سایر روش ها در ماهیت موضوع «گریزپایی» است که در گذشته رخ داده¬ و همین امر موجب پیچیدگی خاصی در تفسیر آن شده¬ است. روش تاریخی، روش «بازسازی سیستماتیک» و «عینی» گذشته است که از طریق گردآوری، ارزیابی و تعیین صحت و سقم و ترکیب حوادث به منظور اثبات وقایع و تحصیل نتیجه ای قابل دفاع صورت می گیرد. در سایر روش ها، پژوهشگر به طور مستقیم به مشاهده پدیده ها و تولید داده های موجود می پردازد، اما در روش تاریخی، پژوهشگر با یک گذشته از دست رفته روبهرو است و به یافتن داده های موجود می پردازد و موضوع مورد مطالعه کاملا غایب و جهت دار است. جهت دار از آن رو که توسط افراد مختلف با رویکرد ها و گرایش های گوناگون ثبت شده و ممکن است کوچکنمایی، بزرگنمایی، حذف و تحریف در گزارش رخ داده باشد. مراحل کلی انجام پژوهش در این روش مشابه با سایر روشهای کیفی، با تفاوتهای اساسی در انجام هر مرحله است.
.jpg)
سایت خبری تحلیلی کسب و کار استارت آپ | کارآفرینی | دانش بنیان | اقتصاد