در این جلسه درباره این موضوع گفتوگو شد که نوآوری همیشه به معنای اضافه کردن محصول، ویژگی یا یک مرحله جدید نیست؛ گاهی حذف یک بخش اضافی، سادهسازی یک فرایند یا کم کردن اصطکاک میتواند ارزش بیشتری برای مشتری و کسبوکار ایجاد کند.

محورهای اصلی مطرحشده
- ۱. حذف میتواند خودش نوآوری باشد؛ حذف یک فرم، تماس، مرحله یا تصمیم اضافی میتواند مسیر مشتری را سادهتر کند و تجربه بهتری بسازد. اما هر حذفی لزوماً ارزشآفرین نیست و باید اثر آن بررسی شود.
- ۲. قبل از حذف باید نیاز واقعی مشتری را شناخت؛ ممکن است چیزی برای یک گروه از مشتریان غیرضروری باشد، اما برای گروهی دیگر اهمیت داشته باشد. سن، شرایط جسمی، میزان آشنایی با فناوری و ویژگیهای مختلف مشتریان میتواند در این تصمیم مؤثر باشد. بنابراین رفتار واقعی و نظر گروههای مختلف مشتری باید بررسی شود.
- ۳. فروش بالا همیشه به معنی سودآوری بالا نیست؛ برای تصمیمگیری درباره حذف یک محصول، فقط میزان فروش کافی نیست. حاشیه سود، هزینه تولید یا تأمین، سرمایه درگیر، زمان مصرفشده، تخفیفها و خواب پول هم باید بررسی شوند. محصولی ممکن است فروش خوبی داشته باشد اما سود واقعی کمی ایجاد کند.
- ۴. هر محصول کمفروش الزاماً محصول بدی نیست؛ یک محصول کمفروش ممکن است سود مناسبی داشته باشد یا باعث ورود مشتری و خرید محصولات دیگر شود. بنابراین نقش هر محصول باید در کل سبد کسبوکار دیده شود.
- ۵. گلوگاه هر کسبوکار متفاوت است؛ نمیتوان برای همه کسبوکارها یک نسخه واحد پیچید. باید مسیر هر کسبوکار از تولید یا تأمین تا فروش بررسی شود تا مشخص شود کدام بخش بیشترین زمان، هزینه یا سرمایه را درگیر میکند؛ تولید، انبار، فروش، تصمیمگیری یا بخش دیگری از فرآیند.
- ۶. موجودی و خواب سرمایه میتواند گلوگاه مهمی باشد؛ گاهی مشکل فروش کم نیست، بلکه تولید یا خرید بیش از میزان تقاضای واقعی باعث میشود پول کسبوکار در موجودی باقی بماند و چرخه نقدینگی کند شود.
راهکارهای کلیدی استخراجشده
قبل از حذف یک محصول، ابتدا مشخص کنیم چه چیزی سود آن را کاهش میدهد؛ قیمت، هزینه، تخفیف، زمان یا خواب سرمایه. ارزش هر محصول را با مجموعهای از معیارها بسنجیم، نه فقط میزان فروش. قبل از تولید یا خرید زیاد، تقاضای واقعی بازار را تا حد ممکن بررسی و اعتبارسنجی کنیم.
گلوگاه کسبوکار را با بررسی زمان و سرمایه درگیر در هر مرحله پیدا کنیم و همان بخش را برای سادهسازی یا حذف بررسی کنیم. قبل از حذف کامل، در صورت امکان تغییر کوچک ایجاد و نتیجه آن را آزمایش کنیم.
جمعبندی نهایی؛ یکی از نکات اصلی جلسه این بود که نوآوری الزاماً با «بیشتر کردن» اتفاق نمیافتد. گاهی ارزش واقعی در کم کردن است؛ کم کردن یک مرحله اضافی، یک ویژگی کمارزش، موجودی بیش از نیاز یا فرآیندی که سالها فقط به دلیل عادت ادامه پیدا کرده است.
اما حذف هم نباید صرفاً بر اساس حدس انجام شود. باید ببینیم چه نیازی را از مشتری برطرف میکرده، چه ارزشی برای کسبوکار ایجاد میکرده و حذف آن چه اثری بر زمان، هزینه، سرمایه و تجربه مشتری میگذارد.
در نهایت، نوآوری میتواند از یک سؤال ساده شروع شود: «اگر این بخش را حذف کنیم، چه چیزی بهتر میشود و چه چیزی ممکن است از دست برود؟»
نکته کاربردی؛ یکی از فرآیندهای کسبوکارتان را انتخاب کنید و روی کاغذ از ابتدا تا انتها بنویسید. سپس برای هر مرحله بپرسید: آیا مشتری واقعاً به این مرحله نیاز دارد؟ آیا برای کسبوکار ارزش ایجاد میکند؟ چقدر زمان و سرمایه درگیر میکند؟ اگر حذف یا ساده شود، چه چیزی تغییر میکند؟
سایت خبری تحلیلی کسب و کار استارت آپ | کارآفرینی | دانش بنیان | اقتصاد