شایلی قرائی
منظور از تورم نقطه به نقطه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه سال قبل میباشد. در تیر ماه ۱۴۰۵ تورم نقطه به نقطه خانوارهای کشور، ۸۷.۹ درصد بوده است؛ یعنی خانوارهای کشور به طور میانگین، ۸۷.۹ درصد بیشتر از تیر ماه ۱۴۰۴ برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کردهاند. تورم نقطه به نقطه تیر ماه ۱۴۰۵ در مقایسه با ماه قبل، ۰.۷ واحد درصد کاهش داشته است.
منظور از تورم ماهانه، درصد تغییر عدد شاخص قیمت، نسبت به ماه قبل میباشد. در تیر ماه ۱۴۰۵ تورم ماهانه خانوارهای کشور برابر ۳.۱ درصد بوده است. تورم ماهانه برای گروههای عمده «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات»، ۲.۵ درصد و برای گروه عمده «کالاهای غیرخوراکی و خدمات»، ۳.۶ درصد بوده است.
نرخ تورم سالانه کشور در تیر ماه ۱۴۰۵ برابر ۶۶.۰ درصد است که دامنه تغییرات آن برای دهکهای مختلف هزینهای از ۶۳.۹ درصد برای دهک دهم، تا ۷۳.۵ درصد برای دهک دوم است. بر این اساس فاصله تورمی دهکها در این ماه به ۹.۶ واحد درصد رسید که نسبت به ماه قبل (۸.۴ واحد درصد) ۱.۲ واحد درصد افزایش داشته است.
همچنین در تیر قیمت گوشت قرمزوسفید ۴.۷ درصد کاهش یافت و بیشترین افزایش قیمت به گروه حبوبات اختصاص داشت. تازهترین گزارش مرکز آمار ایران از شاخص قیمت مصرفکننده نشان میدهد تورم ماهانه خانوارهای کشور در تیرماه ۱۴۰۵ به ۳.۱ درصد رسیده است، بر این اساس، تورم ماهانه گروه «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» ۲.۵ درصد و گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» ۳.۶ درصد ثبت شده است.
بررسی جزئیات تغییرات قیمت کالاها و خدمات نشان میدهد بیشترین افزایش قیمت ماهانه میان گروههای اصلی به سبزیها و حبوبات اختصاص داشته که با رشد ۸.۳درصدی در صدر قرار گرفته است. پس از آن، محصولات خوراکی طبقهبندینشده در جای دیگر با ۶.۹ درصد، نان و غلات با ۵.۹ درصد، مبلمان، لوازم و نگهداری معمول منزل با ۵.۷ درصد، چای، قهوه و کاکائو با ۵.۵ درصد بیشترین رشد قیمت را در تیرماه تجربه کردهاند.
همچنین نرخ تورم ماهانه در گروه بهداشت و درمان ۵.۳ درصد، حملونقل و خدمات مربوط به وسایل نقلیه ۵ درصد، پوشاک و کفش ۴.۸ درصد، میوه و خشکبار ۴.۸ درصد، تفریح و فرهنگ ۴.۶ درصد، قند، شکر و شیرینیها ۴.۳ درصد و لبنیات، پنیر و تخممرغ ۳.۳ درصد گزارش شده است.
در مقابل، برخی گروهها رشد قیمتی کمتر از متوسط تورم ماهانه کشور داشتهاند. کالاها و خدمات متفرقه با ۲.۹ درصد، مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوختها با ۲.۸ درصد، روغنها و چربیها و آموزش هر کدام با ۲.۵ درصد، ارتباطات با ۲.۲ درصد و دخانیات با ۱.۹ درصد از جمله این گروهها هستند.
نکته قابل توجه گزارش تیرماه، کاهش قیمت انواع گوشت قرمز و سفید است؛ بهگونهای که این گروه با ثبت تورم ماهانه منفی ۴.۷درصدی تنها گروهی بود که در تیرماه با افت قیمت مواجه شد. بر اساس این گزارش، کاهش قیمت گوشت در شرایطی رخ داده است که شاخص کل قیمت مصرفکننده همچنان روند افزایشی داشته و افزایش هزینه خدمات، اقامت، رستوران، دخانیات و برخی اقلام خوراکی نقش اصلی را در ثبت تورم ۳.۱درصدی تیرماه ایفا کرده است.
ضرورت تعریف رسمی خط فقر
حمید حاج اسماعیلی، کارشناس اقتصادی
آمارها در کشور ما خیلی به واقعیت ها نزدیک نیست، این موضوع نه فقط در نرخ تورم بلکه در همه شاخص های اقتصادی تخصصی و علمی آنگونه که مردم یا کارشناسان آن را قبول داشته باشند، بعضا درست از آب در نمی آید. مسئله ای که متاسفانه باعث شده است دولت ها به دلیل اینکه کارنامه مثبتی از عملکرد خود ارایه دهند در استخراج و اعلام آمارها مردم را به شک و شبهه می اندازند.
در شرایط فعلی آمارهای دقیقی درباره توسعه و گسترش فقر به صورت رسمی در کشور وجود ندارد. همچنین با چند مشکل پیچیده روبرو هستیم که ناشی از نبود اطلاعات و دادهها است. همین موضوع موجب شده که نتوانیم درباره تعداد فقرا در کشور اظهارنظر درستی داشته باشیم. خط فقر در ایران تعریف نشده و تا خط فقر به صورت رسمی تعریف نشود، نمیتوان ارزیابی کرد که چه تعداد از جمعیت ایرانیها زیر خطر فقر هستند یا به خط فقر نزدیک شدهاند یا ممکن است در آینده دچار فقر شوند.
ضعف دولت در کنترل قیمت ها در بازار کاملا محرز است چرا که مردم برای خرید مایحتاج سبد مصرفی خانوار هر روز با قیمت های جدیدی در بازار روبه رو می شوند. افزایش قیمتی که قشر کم درآمد و متوسط جامعه را تحت فشار قرار داده است چرا که حقوق بگیران به جایی اینکه متناسب با نرخ تورم حقوق آنها نیز بالا می رفت اینگونه نشد ولی در مقابل شاهد رشد قیمت همه کالاها و خدمات در بازار هستند.
خط فقر یکی از شاخصهای جدی و مهم اقتصادی و اجتماعی در سراسر دنیاست. از آنجایی که در کشور برخی از تصمیمات مهم ازجمله تعیین دستمزد با توجه به خط فقر انجام میگیرد، نیازمند تعریف آن به صورت رسمی هستیم.
وقتی بدون تعریف خط فقر و شاخصهای مرتبط با آن دستمزد را تعیین میکنیم، این دستمزدها واقعی نخواهند بود یعنی بر اساس میزان نیاز افراد تعریف نمیشود و ارتباطی با خط فقر هم ندارد ازاینرو هر روز مشکلات ما در این زمینه بیشتر میشود.
سایت خبری تحلیلی کسب و کار استارت آپ | کارآفرینی | دانش بنیان | اقتصاد