صفحه اصلی / اسلایدر / ابزارهای جدید مرکز مبادله برای مدیریت بازار ارز نتایج مثبت داشت/قطع وابستگی به دلار با پیمان‌های پولی/بانک‌های ناتراز منحل می‌شوند
ابزارهای جدید مرکز مبادله برای مدیریت بازار ارز نتایج مثبت داشت/قطع وابستگی به دلار با پیمان‌های پولی/بانک‌های ناتراز منحل می‌شوند

ابزارهای جدید مرکز مبادله برای مدیریت بازار ارز نتایج مثبت داشت/قطع وابستگی به دلار با پیمان‌های پولی/بانک‌های ناتراز منحل می‌شوند

کسب و کار نیوز- رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه برای کنترل نقدینگی هدف‌گذاری ۲۵ درصدی برای نرخ رشد نقدینگی در سال جاری در نظر گرفته‌ایم، گفت: در سال‌های گذشته نرخ ارز و نااطمینانی در این بازار عامل عمده رشد نرخ تورم بوده که عمدتا به تحریم‌ها باز می‌گردد. محمدرضا فرزین اظهار کرد: اگر به تاریخ ۵۰ سال اخیر ایران برگردیم همواره تورم مهمان سفره‌های مردم بوده است به‌گونه‌ای که در دهه ۷۰ متوسط نرخ تورم ۲۵ درصد بود، در دهه ۸۰ به ۱۵ درصد رسید و در دهه ۹۰ نیز این عدد افزایش پیدا کرد. البته در چهار سال اخیر متوسط نرخ تورم ۴۲.۵ درصد بوده است که بیش از ۲۰ درصد افزایش یافته و به یک بیماری مزمن در اقتصاد ایران تبدیل شده است.

شایلی قرائی

به گزارش کسب و کار نیوز، رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: البته در سال‌های گذشته همواره دولت‌ها و بانک مرکزی تلاش کردند که نرخ تورم را کنترل کنند اما تنها در سال‌هایی خاص و ویژه موفق شدند تورم را تک‌رقمی کنند و عمدتا تورم دو رقمی داشته‌ایم. ایران سال‌هاست که با تورم‌های بالای ۴۰ درصد مواجه بوده به‌گونه‌ای که در سال ۱۴۰۰ تورم به ۴۶.۲ درصد رسید و در سال گذشته این عدد ۴۶.۵ درصد بود. این به معنی این است که تورم به حد بسیار بالایی رسیده که رفتارش نسبت به دهه‌های قبل متفاوت شده است.

فرزین درباره عامل افزایش نرخ تورم نیز گفت: مجموعه‌ای از نااطمینانی‌ها و ناترازی‌ها در اقتصاد و بی‌انضباطی پولی و مالی عامل تورم در هر کشوری است اما در دهه ۸۰ عمده‌ترین عامل تورم رشد نقدینگی بود در حالی که در دهه ۹۰ و به ویژه در سال چهار سال اخیر فشار هزینه بود که بیشتر باعث افزایش نرخ تورم می‌شد که عمده عامل آن نیز نرخ ارز بوده است. درباره نرخ ارز نیز باید گفت که بیش از آنکه ارز و نرخ آن در تورم موثر باشد ثبات آن است که باعث کاهش تورمی آن می‌شود.

وی اضافه کرد: این بدین معنی است که باید نرخ ارز را قابل پیش‌بینی کنیم و از ابزارهای جدید و تجربه‌های جهانی استفاده کنیم تا بتوانیم نرخ ارز را مدیریت کنیم و نااطمینانی را حل کنیم. بنابراین اقداماتی انجام داده‌ایم که از چند ماه گذشته آغاز شده و در سال جدید نیز آن را دنبال خواهیم کرد. یکی از این اقدامات راه‌اندازی مرکز مبادله ارز و طلاست.

 

ابزارهای جدید مرکز مبادله برای مدیریت بازار ارز

فرزین درباره ابزارهای جدید مرکز مبادله که در سال جاری از آنها رونمایی خواهد شد، گفت: یکی از این ابزارها صندوق ثبات یا تثبیت ارزی است که در سال جاری آن را راه‌اندازی خواهیم کرد تا بتوانیم از منابع آن در بازار استفاده کنیم و با دخالت در بازار ارز بتوانیم آن را به ثبات برسانیم. ابزار دیگر سلف ارزی است. شاید شما بازار فردایی را شنیده باشید اما در سلف ارزی می‌خواهیم نرخ ارز در مدت زمان بیشتری پیش‌بینی کنیم به این معنا که مردم بتوانند ارز را با نرخ یک ماه آینده خریداری کنند و نرخ آن در اقتصاد قابل پیش‌بینی باشد.

همچنین یکی دیگر از ابزارهای مرکز مبادله آن را راه‌اندازی خواهیم کرد سوآپ ارزی است که بسیار مهم بوده به دلیل اینکه ایران با اشکال مختلف تجاری با کشورهای مختلف ارتباط برقرار می‌کند و ممکن است کشوری به حد زیادی واردات به ایران کند در حالی که صادرات چندانی به آن نداشته باشیم و بالعکس. بنابراین سوآپ ارزی ابزار بسیار مهم و کارآمدی در این زمینه است.

وی به تنظیم مقررات ارزی اشاره کرد و گفت: هر بازاری که مقررات نداشته باشد بازار نیست بنابراین درصددیم که مقررات ارزی را تنظیم کنیم و بر درستی اجرای آن نظارت کنیم. همچنین ثبات مقررات است که باید مورد نظارت قرار بگیرد به عنوان مثال در حال حاضر گزارش‌هایی می‌شود که افرادی در سامانه نیما ارز را با نرخ مشخصی خریداری می‌کنند اما به اصطلاح در پس این بازار آن را به نرخ‌های بیشتری می‌فروشند که این مساله مصداق بارز تخلف است اما اگر نظارت را تشدید کنیم آنها را به جرم اخلال ارزی به دستگاه قضایی معرفی خواهیم کرد.

رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به سیاست‌های بانک مرکزی در حوزه کنترل بازار طلا و سکه گفت: یکی دیگر از بازارها، بازار طلا است که با ارز مرتبط بوده و ارتباط مستقیمی دارد. در سال گذشته طلا بیشتر در بورس کالا مبادله می‌شد اما طبق قانون بانک مرکزی است که متولی طلا بوده بنابراین امسال در مرکز مبادله در این بازار به عنوان خریدار و فروشنده طلا ورود خواهیم کرد.

 

قطع وابستگی به دلار با پیمان‌های پولی چندجانبه

فرزین همچنین درباره سیاست‌های بانک مرکزی در زمینه قطع وابستگی به دلار گفت: از سال ۱۳۹۰ که با تحریم‌های جدید غرب مواجه شدیم ارتباط خودمان را  با دلار قطع کردیم و سراغ ارزهای دیگر مانند یورو و درهم رفتیم اما همچنان دلار به عنوان نرخ مرجع مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این راستا در بانک مرکزی تلاش کردیم ارتباط را با دلار قطع کنیم. اولین اقدامی که در این زمینه در سال ۱۹۷۳ انجام شد اتحادیه‌ای به عنوان اتحادیه پایاپای آسیایی بود که کشورهای عضو با ارزهای خودشان با یکدیگر مبادله می‌کردند.

در این زمینه به دنبال احیای این اتحادیه هستیم تا با عضویت کشورهایی مانند پاکستان، هندوستان و الحاق روسیه به آن بتوانیم آن کار را انجام دهیم.البته یک کشور آفریقایی به نام موریس قرار است عضو شود و درصددیم در ۲۹ اردیبهشت امسال روسای بانک مرکزی این کشورها به ایران بیایند تا اساسنامه آن را تنظیم و امضا کنیم. البته تقویت این اتحادیه بستگی به این دارد که این کشورها تا چقدر با یکدیگر مبادله می‌کنند. به عنوان مثال ما با روسیه توافقاتی در سال گذشته داشتیم و سیستم پیام‌رسان بانکی دو کشور را به یکدیگر متصل کردیم و می‌خواهیم سیستم کارتی شتاب با میر روسیه متصل کنیم تا ایران با روسیه و کشورهایی که با روسیه ارتباط دارد بتواند از طریق سیستم کارتی نقل و انتقال مالی داشته باشد. البته پیمان‌های پولی دو و چند جانبه را باید در این زمینه تقویت کنیم.

 

انحلال چند بانک ناتراز در نیمه امسال

وی همچنین در پاسخ به سوالی درباره تامین پولی واحدهای تولیدی به روش غیرتورمی گفت: اگر بخواهیم تامین پولی و مالی را به روش غیرتورمی انجام دهیم باید بانک‌ها سرمایه‌شان افزایش پیدا کند و بانک‌هایی که کفایت سرمایه لازم را ندارند و اضافه برداشت دارند باید بدانند که اگر نتوانند ناترازی‌شان را حل کنند به سمت انحلال حرکت خواهند کرد. در این زمینه فهرست بانک‌های ناتراز و اقدامات لازم را در این زمینه به دولت داده‌ایم و درباره چند بانک این کار شروع شده است. البته قاعده‌ای در این زمینه به نام قاعده گزیر وجود دارد به معنی اینکه بانک مرکزی ضامن پول‌ها و سپرده‌های مردم در بانک‌هایی است که منحل می‌شوند و تا ریال آخر پول‌های مردم به آنها بازگردانده خواهد شد.

رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه اجازه نمی‌دهیم که بانک‌های ناتراز به فعالیت‌شان ادامه دهند و خلق پول کنند، گفت: درباره پرداخت تسهیلات در سال جدید نیز به دنبال این هستیم که آن را تقویت کنیم. البته اگر بخواهیم نقدینگی را کنترل کنیم باید تسهیلات بانکی را از نوع تکلیفی و غیرتکلیفی کنترل کنیم و لازمه آن تقویت نظارت بانک مرکزی است. فرزین افزود: تامین مالی زنجیره‌ای به عنوان یک روش غیرتورمی اقدام دیگری است که آن را در دستور کار قرار خواهیم داد تا منابع پولی‌مان به صورت زنجیره‌ای اختصاص یابد و به تولید کمک کند. وی تصریح کرد: قطعا امسال و تا نیمه اول چند بانک ناتراز منحل خواهند شد و نام آنها را اعلام خواهیم کرد.

شرایط تحقق پیمان‌های پولی چندجانبه

یوسف کاووسی، کارشناس اقتصادی

بهتر است در رابطه با قطع وابستگی به دلار آدرس غلط داده نشود. معیار سنجش پول در جهان، دلار است. افزایش و کاهش ارزش واحد پول کشورهای جهان بر اساس نوسانات دلار رقم می خورد. بنابراین نمی توان از قطع وابستگی به دلار سخن گفت. اگر هر واحد پول دیگری نیز به جای دلار انتخاب شود باز هم ارزش واحد پول مورد نظر بر اساس دلار سنجیده می شود. اصلا مبنای فروش نفت بر اساس دلار است. بنابراین مساله اصلا دلار نیست.

هر واحد پول دیگری جایگزین دلار شود همین روند را طی خواهد کرد. چراکه بحث قیمت گذاری جهانی را داریم. به عنوان مثال در زمان ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد، یورو جایگزین دلار برای معاملات شد. دلار کنار گذاشته شد و یورو جایگزین آن شد. اما این تجربه موفق نبود. همان طور که اشاره شد قیمت گذاری نفت بر اساس دلار انجام می شود. این یک مورد از عدم موفقیت جایگزینی واحد پول دیگری به جای دلار است.

اگر هم بخواهیم دلار را کنار بگذاریم و یورو را جایگزین کنیم، باید هزینه تبدیل دلار به یورو را بپردازیم. برای مبنا قرار دادن هر واحد پول دیگری غیر از دلار باید هزینه تبدیل آن پرداخته شود. زمانی یوآن چین ۵۰۰ تومان و دلار چهار هزار تومان بود. با افزایش نرخ دلار یوآن نیز رشد کرد و به هفت هزار تومان رسید. یعنی با رشد قیمت دلار هر واحد پول دیگری نیز افزایش خواهد یافت. همچنین با کاهش ارزش دلار، واحد پول دیگر کشورها  نیز دستخوش کاهش قیمت خواهند شد. معیار سنجش دلار است. حتی ریال عربستان هم با نوسان دلار با افزایش و کاهش همراه خواهد شد.

اما انجام پیمان های پولی که امروز مطرح است هم شرایط خاصی دارد. پیمان های پولی نیاز به شرایط ویژه ای دارد. پیمان های پولی در شرایط خاصی منعقد می شود. به عنوان مثال ایران باید عضو FATF باشد. تمام کشورهای مورد مذاکره در این پیمان های پولی در صورت انجام معاملات مشمول جرایم خواهند شد. درست است که ایران علاقمند به انجام این پیمان های پولی است اما باید شرایط بین المللی را داشته باشد. در اجرای این پیمان ها مهمترین موضوع، داشتن شرایط مورد نظر است. چرا که برخی کشورها به خاطر عواقب تحریم‌ها و جریمه های ناشی از انجام معاملات، از انعقاد قراردادها جلوگیری می‌کنند. اگر برجام اتفاق می افتاد امروز ایران قادر به انجام پیمان های پولی مورد نظر می شد.

همچنین مطالعه کنید:

عملیات بزرگ حج تمتع ۱۴۰۳ پایان یافت

به گزارش کسب و کار نیوز ، کاپیتان «شمس‌الدین فرزادی پور» با اعلام این خبر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.