صفحه اصلی / کارآفرینی / تحقیقات و پایان نامه ها / سنجش میزان احساس امنیت و آسایش گردشگران داخلی (مطالعه موردی شهر ساحلی بندر گناوه)

سنجش میزان احساس امنیت و آسایش گردشگران داخلی (مطالعه موردی شهر ساحلی بندر گناوه)

بهنام مغانی - استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید باهنر کرمان مجتبی سلیمانی دامنه - دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید باهنر کرمان ياسر صباحی گراغانی - دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده
انسانها برای گذراندن فراغت و تفریح خود و برای برآوردن نیازهای روحی و فردی نیاز به محیطی دارند که شرایط آرامش و آسایش را برای آنها فراهم کند. در این زمینه، امنیت بسیار حائز اهمیت است. هدف پژوهش حاضر، سنجش میزان احساس امنیت و آسایش گردشگران داخلی شهر ساحلی گناوه است. روش تحقیق پژوهش حاضر توصیفی- تحلیلی مبتنی بر شیوه پیمایشی است. جامعه آماری منطقه مورد مطالعه، شامل گردشگران داخلی که در تابستان ۱۳۹۵ به شهرستان گناوه سفر کردند و به مدت یک هفته در این شهر اقامت داشتند که محققان طی این مدت توانستند ۲۲۸ پرسش نامه جمع آوری کنند. پایایی داده های مورد استفاده به وسیله آزمون کرونباخ ۰ / ۷۴۵ محاسبه شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های آماری همبستگی پیرسون و اسپیرمن، تی تک نمونه ای و رگرسیون گام به گام استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد، بین تحصیلات گردشگران و احساس امنیت آنها رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد؛ به طوری که هرچه سطح تحصیلات آنها افزایش پیدا می کند احساس امنیت آنها نیز افزایش پیدا می کند، اما سطح درآمدی آنها با احساس امنیت آنها رابطه مستقیم و معناداری نداشته است. نتایج آزمون T نشان می دهد که رضایت گردشگران از امکانات و خدمات منطقه مورد مطالعه (در سطح خطای ۰/ ۰۵) وضعیتی پایین تر از حد مطلوب داشته اند. نتایج حاصل از رگرسیون گام به گام نشان داد، شاخص امکانات پذیرایی با بتای ۰ / ۲۳۱ بیشترین تأثیر، شاخص امکانات اقامتگاهی با ضریب بتای ۰۱۹۱ کمترین تأثیر را بر امنیت و آسایش گردشگران شهر گناوه گذاشته است. از این رو، برنامه ریزی در همه شاخص ها برای تأمین آسایش و امنیت گردشگران منطقه لازم است. در این زمینه، مسئولان و مدیران شهر ساحلی گناوه باید اقدامات لازم را در جهت بهبود گردشگری و کمک به توسعه منطقه مدنظر قرار دهند.

مقدمه
گردشگری به عنوان یکی از مهم ترین صنایع توسعه پایدار در هر جامعه ای شناخته می شود که از تحرک بالایی در تغییرات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، شهری و محیطی برخوردار است، تمرکز بر جنبه های مختلف صنعت گردشگری، همراه با برنامه ریزی های مدیریت محلی و ملی هر جامعه ای نقش بسیار مهمی در فرایندهای بین المللی و ملی هر جامعه ای می تواند ایفا کند أشربتیان، ۱۳۹۰، ۲). گردشگری، فعالیت اقتصادی پیچیده ای است که به همه منافذ زندگی بشر نفوذ کرده است (۴۹ :۲۰۱۱ ,Milenkovska)، اگر توسعه صنعت گردشگری مناسب با اهداف اجتماعی گسترش پیدا کند، می تواند به رفاه کلی جامعه منجر شود (۱۲۴ :۲۰۱۰ ,Melili and Maroudas) جاذبه های گردشگری به عنوان یکی از مؤلفه های اصلی توسعه گردشگری، به مثابه منابع خامی هستند که بهره برداری بهینه از آنها مستلزم توجه به فرایندهای ایجاد ارزش افزوده در آنهاست، صاحب نظران گردشگری در دنیا براساس فضاء ۴ فضای کلی را برای انواع گردشگری مشخص کرده اند: ۱. فضای روستایی با جهانگردی سبز؛ ۲٫ فضای کوهستانی برای ورزش های کوهستانی؛ ۳٫ فضای ساحلی با ویژگیهای منحصر به فرد ساحل مورد نظر؛ ۴. فضای شهری، سرآمد انواع این نوع گردشگری ها براساس فضا، فضای شهری است إشربتیان، ۱۳۹۰، ۵). شهرها به لحاظ دارا بودن تاریخ طولانی و استقرار نمادهای باستانی، تاریخی و فرهنگی، ارزش های ملی هر کشوری به حساب آمده و با دارابودن مناظر طبیعی از مکان های جذاب برای گردشگران محسوب می شوند (رستگار و همکاران، ۱۳۹۰، ۱۵۶). گردشگری، پدیدهای است که می تواند به موفقیت اقتصادی یک شهر یا حتی در پویایی اجتماعی آن نقش داشته باشد؛ به طوری که در سال های اخیر روند رو به رشد و ارتقای صنعت گردشگری فعال در بسیاری از شهرهای دنیا وجود دارد { :۲۰۱۳ ,Badita
(۲۴ گردشگری شهری با دو انگیزه و هدف اصلی تجارت اقتصاد و فرهنگ شناخته شده است (لاو ۱۹۹۶: ۶۸) که شامل مسافرت به شهر با انگیزه های مختلف بر پایه جاذبه های گوناگون، امکانات و تسهیلات شهری که در شخص ایجاد جذابیت و انگیزه می کند، هستند (موحد، ۱۳۸۶: ۳۴) گردشگری شهری به عنوان یکی از زیر بخش های مهم فعالیت گردشگری به میزان زیادی مورد توجه قرار گرفته و در فرایند جهانی شدن، اهمیت روز افزونی یافته است ارحمانی و همکاران، ۱۳۸۹، ۳۶)، بازار گردشگری شهری، به سرعت در حال گسترش است و شرایط مطلوب بازار بسیاری از برنامه – ریزان شهری را به توسعه گردشگری به عنوان بخش مهمی از سیاست شهری دچار وسوسه کرده است. گردشگری نه تنها نشان دهنده یک فعالیت اقتصادی بزرگ و مولد در آمد و اشتغال است، بلکه از طریق تأثیر آن بر ایجاد اشتغال، توزیع درآمد، ترویج توسعه اجتماعی و کمک به کاهش فقر پرداخت (۲۲۶۱ :(۸۹)۲۰ , Tirouz, and Gietz) با این حال، جذب تعداد بیشتری از گردشگران یک فرایند بدون مشکل نیست، به ویژه در این زمان که ترجیحات سفر همیشه در حال تغییر است، با وجود تنوع گزینه های مربوط به مکان ها با جاذبه های توریستی، گردشگران اغلب قادر به کنار آمدن با چنین حجم عظیمی از انتخاب نیستند (۱۱ :۲۰۱۲ ,Petrevska and Koceski). با توجه به وابستگی شدید ایران به درآمدهای حاصل از نفت، پایان پذیر بودن این منبع و نوسان های قیمتی شدید آن در چند سال گذشته، لزوم تغییر در برنامه در جهت استفاده و به کار گیری منابع جایگزین به منظور رهایی از اقتصاد تک محصولی، بیش از پیش در کشور احساس می شود، در این راستا، با توجه به تبدیل شدن صنعت گردشگری به یکی از صنایع برتر دنیا و توانایی بالقوه کشور در این زمینه که از لحاظ جاذبه های تاریخی در رتبه ۱۰ و از لحاظ جاذبه های فرهنگی و طبیعی در بین ۵ کشور برتر دنیا قرار گرفته است (موحد و کهزادی، ۱۳۸۹: ۸۶). کشور ایران، ضمن دارا بودن توان های محیطی فراوان که به صورت بالقوه در دسترس هستند، دارای ابنیه تاریخی بسیار پرارزشی است که بسیاری از این توان ها در شهرها قرار دارد
با توجه به اهمیت نقش گردشگری شهری در توسعه کشورها و همچنین، پیامدها و اثراتی که این موضوع روی ساختار اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی و زیست محیطی جوامع شهری کشورها می گذارد، تحقیقات و مطالعات مختلفی از سوی محققان و دانشمندان در این زمینه صورت گرفته است که به برخی از آنها اشاره می شود
علیزاده (۱۳۸۲)، تأثیر حضور گردشگران بر منابع زیست محیطی را در بخش طرقبه در شهرستان مشهد بررسی کرده و به این نتیجه رسیده است که توسعه گردشگری در این بخش، مشکلات زیست محیطی را به وجود آورده است، از میان تأثیرات منفی در این بخش به آلودگی آب و خاک و هوا و نابودی گیاهان و جانوران اشاره شده است
در مقاله ای با عنوان «نقش رویدادهای فرهنگی در اقتصاد گردشگری شهری» در سال (۱۳۹۲)، محمدرضا رضوانی و همکاران با بررسی رویدادهای فرهنگی مانند فستی احساس امنیت و آسایش گردشگران داخلی در شهر ساحلی گناوه چگونه است؟ مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر احساس امنیت و آسایش گردشگران داخلی شهر ساحلی گناوه کدام اند؟
در زمینه امنیت گردشگران تحقیقات زیادی انجام شده که در ذیل به برخی از آنها اشاره می کنیم صلواتی و مولایی در مقاله ای «بررسی عوامل مؤثر بر احساس امنیت گردشگران (مطالعه موردی: شهر سنندج)» به این نتیجه رسیدند که از بین عوامل مؤثر بر امنیت عملکرد پلیس، عامل فرهنگی، عامل اقتصادی، و عملکرد رسانه ها، تأثیر معنی داری بر احساس امنیت در بین گردشگران داشته و در این میان عوامل اجتماعی و سیاسی، تأثیر معنی داری بر احساس امنیت نداشته اند (صلواتی و مولائی، ۱۳۹۴). اسماعیل زاده و همکاران در مقاله ای با عنوان «سنجش میزان احساس امنیت گردشگران در فضای کلان شهرها (مورد مطالعه: کلان شهر تبریز)» به این نتیجه رسیدند که میزان تحصیلات، سن، سواد، وضعیت تأهل، میزان درآمد، نقش نیروی انتظامی و رسانه ها به مقدار بسیار زیادی بر میزان احساس امنیت اجتماعی گردشگران شهری تأثیر داشته و در این میان، وضعیت کالبدی فیزیکی شهر تبریز کمترین تأثیر را از نظر گردشگران شهر داشته است (اسماعیل زاده و همکاران، ۱۳۹۴). خوش فر و همکاران، در مقاله ای با عنوان «بررسی احساس امنیت فردی و اجتماعی از دیدگاه گردشگران و عوامل مؤثر بر آن، مطالعه موردی: گردشگران منطقه گردشگری ناهارخوران و النگدره شهر گرگان» به این نتیجه رسیدند وجود احساس امنیت اجتماعی در گردشگاه های مورد مطالعه، دارای کارکردهای مثبت برای گردشگران و توسعه گردشگری است (خوش فر و همکاران، ۱۳۹۲). شریتیان و طوافی در مقاله «تحلیل احساس امنیت گردشگران با تأکید بر برنامه ریزی شهری (مطالعه موردی زائران کلان شهر مشهد)» به این نتیجه رسیدند، احساس امنیت در بین گردشگران حریم رضوی دارای کارکردهای اثرگذاری بر توسعه گردشگری دینی در کلان شهر مشهد خواهد بود و همچنین، متغیر کیفیت خدمات شهری و سلامت معنوی بیشترین تأثیر را بر احساس امنیت گردشگران داشته اند (شربتیان و طوافی، ۱۳۹۴). أنیا و همکاران در پژوهشی با عنوان «بررسی نحوه اثرگذاری برنامه شهر ایمن به عنوان مینای پایه ای در صنعت توریسم، مطالعه موردی شهر پوتراجیا»، پرداختند (آنیا و همکاران، ۲۰۱۲). محققان بر این باورند که بعد امنیت یکی از مسائل برجسته در بین توریست ها در حوزه توریسم شهری است. پاسخگویان بر این باورند که برنامه های پیشگیری از جرم در برنامه شهر ایمن، رویکردی مهم در جهت امنیت توریست ها است. قطری امیر و همکاران در مقاله «محیط گردشگری پایدار، احساس زنان مسافران بین المللی در ایمنی و امنیت در کوالالامپور» به این نتیجه رسیدند ۹۹ درصد از پاسخ دهندگان دریافته اند که راه رفتن در اطراف کوالالامپور (KL) در روز بسیار امن است. این احساس در طول شب تا ۱۵ درصد کاهش یافته است. احساس ناامنی درک شده توسط پاسخ دهندگان ترافیک جاده بوده است افطری امیر و همکاران، ۲۰۱۴).
در جمع بندی از ادبیات و پیشینه تحقیق، می توان گفت که امنیت می تواند یکی از مؤلفه های مهم جذب گردشگر برای ارتقا و توسعه این صنعت باشد که تأثیر شگرفی بر گردشگری و اتخاذ تصمیم از جانب گردشگران برای سیروسفر و بازدید از مکان های تاریخی و طبیعی به همراه دارد. جهانگردان و گردشگران، خواهان سفری بدون خطر و دغدغه اند و محافظه کاری و احتیاط آنان موجب می شود آسایش، آرامش، اعتماد و امنیت بیشتری را طلب کنند (صمدیان و همکاران،
(۱۹ :۱۳۸۸
شهری به این نتیجه رسیده اند که ضریب تکاثری گردشگری شهری در تهران در حد متوسط جهانی قرار دارد. بر این اساس، با برنامه ریزی صحیح می توان به توسعه نقش گردشگری شهری در این شهر دست یافت و توصیه می کند به برنامه ریزی مدون در این بخش اقدام شود
در مقاله ای دیگر که در سال (۱۳۹۲) با عنوان «نقش مدیریت شهری در توسعه پایدار گردشگری شهرهای ساحلی» چاپ شده، سید علی حسینی و همکاران به بررسی گردشگری شهری با تأکید بر شهرهای ساحلی پرداخته اند و نتیجه گیری کرده اند که رابطه مثبت و قوی بین مدیران شهری و گردشگری شهری وجود دارد و تصمیمات مدیران در عرصه شهر تأثیر فراوانی بر توسعه یا تضعیف گردشگری شهری دارد؛ بنابراین، باید به این بخش مهم توجه بیشتری شود،
در سال (۱۳۹۲) دکتر کرامت الله زیاری به همراه همکاران در مقاله ای با عنوان «بررسی عوامل مؤثر در توسعه صنعت گردشگری شهری با تاکید بر عوامل مؤثر بر رضایتمندی ساکتان، نمونه موردی نورآباد ممسنی» به بررسی شرایط گردشگری شهری و رضایتمندی ساکنان پرداخت. در ادامه، با استفاده از مدل مانتو مشخص شد که کمترین میزان رضایت گردشگران شهری در زمینه نیازهای اساسی آنهاست که نشان از ضعف عمیق در این بخش داشت.
در سال (۱۳۹۱) مقاله ای با عنوان «نقش گردشگری شهری در توسعه اقتصادی کلان شهرها» توسط نوربخش و سر اسکانرود ارائه شده است که فرایند گردشگری شهری، جاذبه های گردشگری شهری و انواع آن را بررسی کرده است. در ادامه، به تأثیر اقتصادی گردشگری شهری به خصوص در کلان شهرها پرداخته است و نتیجه گرفته که بسیاری از کلان شهرها آمادگی کافی در زمینه توسعه گردشگری شهری را دارا نیستند
مقاله ای با عنوان «تأملی بر توسعه گردشگری شهری ایران و ارائه راهکارهایی لازم برای آن»، توسط حسن شربتیان در سال (۱۳۹۰) ارائه شده است که به بررسی مهم ترین عوامل توسعه و راهکارهای پایدار گردشگری شهری در ایران پرداخته است، به این نتیجه می رسد که در کشور ما، توان های مختلفی در زمینه توسعه نقش گردشگری شهری وجود دارد، اما این توان ها به خوبی مدیریت نشده و امکانات ضعیف موجود در این بخش مشکل ساز می شود.
مقاله ای با عنوان «تحلیل مدل ضریب تکاثر در توسعه گردشگری در استان آذربایجان شرقی» به وسیله نسترن و رضایی (۱۳۸۸) ارائه شده است که از نقطه نظر اقتصادی، گستردگی زمینه اشتغال و به وجود آمدن بازده مضاعف در اقتصاد جامعه میزبان تأکید شده است، در این مقاله، با توجه به اهمیت درآمدزایی توریسم، سعی در ارائه ضریب تکاثر اقتصادی با توجه به آمار هتل های استان آذربایجان شرقی شده است،
هولاند و کورت در مطالعاتی که در زمینه گردشگری شهری انجام داده اند به این نتیجه رسیده اند که توسعه گردشگری، تأثیر مثبتی بر شاخص های عینی کیفیت زندگی ساکنان آن منطقه اهم از خدمات، تفریح و سرگرمی، کاهش سطح فقر، افزایش شاخص های سلامت و… داشته است (۵۸ :۲۰۰۲ ,Kim
شهر لاهیجان به عنوان یکی از شهرهای مهم و پرنفوذ در شبکه شهری استان گیلان محسوب شده و همه ساله مقصد مسافران و گردشگران زیادی است، این شهر دارای توان های طبیعی فراوانی برای جذب گردشگر شهری است و توان های فراوان آن موجب توسعه این نقش در شهر لاهیجان می شود، اما در کنار این توان ها و قابلیتها، چالش هایی نیز در زمینه گردشگری شهری این شهر وجود دارد. عدم توجه اصولی به مقوله گردشگری شهر و همچنین، وجود رقبای منطقه ای پرتوان، ضرورت توجه جدی به نقش پرتوان گردشگری شهری را در شهر لاهیجان که از دیرباز در کنار صنعت چای به زیبایی و جذب گردشگر شهرت داشته را بازگو می کند. این پژوهش سعی دارد، ضمن بررسی توانها و چالش های پیش روی گردشگری شهری لاهیجان، به ارائه الگویی پایدار به منظور توسعه گردشگری شهری در این شهر با توجه به توان ها و قابلیت های داخلی شهر لاهیجان و مقایسه با رقبای منطقه ای آن در این میان بپردازد. با توجه به موارد مذکور، بررسی شرایط موجود به منظور شناخت توان ها و چالش های پیش روی توسعه گردشگری شهری لاهیجان به عنوان عامل پرتوان توسعه این شهر ضروری به نظر می رسد. در همین راستا، مطالعه حاضر با در نظر گرفتن موارد فوق به دنبال پاسخ به دو سؤال عمده است:
١. توان ها و چالش های پیش روی گردشگری شهر لاهیجان کده اند؟ ۲٫ آیا شهر لاهیجان می تواند در مواجه با رقبای منطقه ای به توسعه نقش و جایگاه خود در زمینه گردشگری شهری
دست یابد؟

نتیجه گیری
امروزه گردشگری شهری، به عنوان عاملی مهم و پرتوان به منظور توسعه شهرها و کسب در آمد و ارز هم برای شهر و هم برای کشور مبدأ شناخته می شود. این نقش ضمن کسب درآمد لازم برای شهر، در جهتی دیگر موجب توسعه تجهیزات و زیرساخت های لازم نیز می شود؛ زیرا این نقش موجب تحرک عمومی در شهر و شهروندان شده و با عملکردهای خود توسعه داخلی شهر را پدید می آورد. در این پژوهش سعی شده با استفاده از نرم افزار متاسوأت به ارزیابی منابع و قابلیت های گردشگری شهری شهر لاهیجان پرداخته شود. نرم افزار متاسوأت سعی دارد با رد دیدگاه توسعه پرونزا، این نکته را آشکار سازد که توسعه و رقابت پایدار زمانی عملیاتی می شود که مناطق، از منابع و قابلیت های منحصر به فرد خود به نحو درست استفاده کنند و سپس، اهداف مورد نظر در افق زمانی مشخص تدوین شود؛ زیرا توسعه را زمانی می توانیم پایدار بدانیم که بر پایه توان ها و قابلیت های داخلی به وجود آید. بر این اساس، با توجه به بررسی های صورت گرفته رقبای شهر لاهیجان مشخص شدند
جدول شماره ۷: رقبای منطقه ای شهر لاهیجان در ابعاد مختلف گردشگری شهری ابعاد
رقیبان اصلی و وژن اجتماعی و فرهنگی
ماسوله ( ۲
/ ۷۲)
قومن ( ۲
/
۷۲) اکوتوریسم
بندر انزلی ( ۳
/ ۵۳)
رشت ( ۳
/
۲۶) منبع: نگارندگان
بر این اساس، یافته های تحقیق بیانگر آن است که از بعد اجتماعی و فرهنگی شهرهای ماسوله و فومن با وزن ۲
/ ۷۲ بزرگترین رقیب منطقهایی برای شهر لاهیجان در زمینه گردشگری شهری محسوب می شوند. این دو شهر با تأکید بر ویژگی های فرهنگی و همچنین، تبلیغات مناسب در کنار برگزاری مراسم های سنتی توانسته اند به موفقیت در زمینه
گردشگری شهری دست یابند، پس از این، شهر بندر انزلی قرار دارد که با وزن ۲٫۶۳ به عنوان رقیبی جدی محسوب می شود، در زمینه ابعاد اکوتوریسم نیز شهر بندر انزلی با وزن ۳ /
۵۳ به عنوان بزرگترین رقیب منطقه ای شهر لاهیجان محسوب می شود. پس از این شهر نیز رشت با وزن ۳ / ۲۶ قرار دارد، در مجموع، با بررسی تمام شاخصها و أبعادها می توان گفت بزرگترین رقیب منطقه ای شهر لاهیجان در زمینه گردشگری شهری، شهر بندر انزلی است که با سرمایه گذاری های دولتی و خصوصی و همچنین، چشم اندازهای زیبا و جذاب برای گردشگران توانسته به موقعیت مناسبی در زمینه گردشگری شهری دست یابد، در ادامه، منابع و قابلیت ها براساس تئوری مبتنی بر منابع و عوامل کلان محیطی ارزیابی شد، در نهایت، تناسب راهبردی هر یک از عوامل تدوین و راهبردهای مناسب توسعه نقش و جایگاه شهر لاهیجان استخراج شد. براساس یافته های پژوهش، مؤلفه وجود مراکز اقامتی مناسب کمیاب ترین، تقلید ناپذیرترین و غیر قابل جایگزین ترین مزیت لاهیجان معرفی شد، همچنین، مؤلفه های وجود تنوع مراکز تفریحی گردشگری در شهر لاهیجان، وجود چشم اندازهای زیبا و منحصر به فرد و وجود بازار محلی و مراکز خرید مناسب در شهر، بالاترین تناسب راهبردی را دارا هستند، همچنین، مؤلفه های بهبود وضعیت اقتصادی کشور، افزایش سرمایه گذاری بخش خصوصی و سیاستهای کلان کشور در دوری از اقتصاد تک محصولی دارای بالاترین قدرت تأثیر گذاری هستند و مؤلفه های خدمات مناسب رفاهی و تفریحی در سطح شهر و وجود چشم اندازهای زیبا و منحصر به فرد دارای بالاترین درجه ضرورت هستند.
در این تحقیق، با توجه به تکنیک به کار برده شده و جدول شماره نهایی به دست آمده، می توان گفت که مانند تحقیقات گذشته که در زمینه گردشگری شهری انجام شده، به نقش و اهمیت آن در زمینه توسعه شهرها تأکید می شود. توجه به این نقش می تواند موجب توسعه پایدار شهرها شود؛ زیرا متکی بر توان ها و قابلیتهای داخلی است. در زمینه گردشگری شهری در شهر لاهیجان تحقیق بدین صورت انجام نشده است، اما در تحقیقاتی که در زمینه گردشگری شهری به صورت کلی انجام می شود، می توان در پایان این انتظار را داشت که به ارائه پیشنهادهایی برگرفته از متن تحقیق اقدام شود. در این راستا، براساس نتایج به دست آمده پیشنهادهای زیر به منظور توسعه نقش پایدار گردشگری شهری در لاهیجان ارائه میشود.

همچنین مطالعه کنید:

بهترین دانشگاه‌های دنیا در «کسب‌و‌کار» کدامند؟

به گزارش کسب و کار نیوز به نقل از مهر، این بار مقطع کارشناسی ارشد رشته …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *