بهره‌وری پایین شرکت‌های خودروسازی

سرمقاله

بازار خودرو با ترکیبی از عوامل بنیادین و روانی روبه‌رو است؛ اما در شرایط کنونی نقش تصمیمات سیاست‌گزار بسیار پررنگ‌تر از آن چیزی است که معمولا گفته می‌شود. تغییرات پی‌درپی در قواعد واردات، نرخ‌گذاری دستوری و سیاست‌های ارزی باعث شده فعالان بازار نتوانند انتظار منطقی و ثابتی برای تصمیم‌گیری داشته باشند؛ درنتیجه هر خبر یا تصمیمی فورا به‌عنوان سیگنالی مهم خوانده شده و به رفتار عرضه و تقاضا شوک وارد می‌کند.
این رفتار سیاسی-قانونی، انتظارات را تشدید و نوسان‌های روانی را تقویت می‌کند. درواقع وقتی بازار دقیقا نمی‌داند که فردا چه سیاستی اجرا خواهد شد، بازیگران تمایل دارند قیمت‌ها را جلو بکشند یا نگه دارند که خود موجب دامنه‌دار شدن نوسان‌ها می‌شود. بنابراین باید تصدیق کرد که علتِ اصلی، ترکیبی از تصمیمات ناپایدار سیاست‌گزار و فضای روانی حاصل از آن است اما سرمنشأ را باید در تغییرات و ناپایداری سیاست‌ها جست‌وجو کرد.
چند موضوع در مورد قیمت خودرو‌های داخلی مطرح است. نخست اینکه بهره‌وری در شرکت‌های خودروسازی ایران بسیار پایین است و خودرو نسبت به تیراژ تولید و سیستم مدیریتی کنونی، گران تمام می‌شود.
این در حالی است که قیمت خودرو در ایران با سطح درآمد عموم جامعه سنخیتی ندارد. به طور مثال، اگر شرایط اقتصادی در کشور نرمال بود، باید با یک میلیارد تومان، یک خودروی اقتصادی به‌روز به دست مصرف‌کننده می‌رسید، اما شاهدیم که با وجود جهش قیمت دلار و عقب‌ماندگی حقوق کارگران، این خودروی یک میلیاردی نیز با درآمد قشر متوسط در کشور همخوانی ندارد.