سایت خبری تحلیلی کسب و کار استارت آپ | کارآفرینی | دانش بنیان | اقتصاد
شایلی قرائی
به گزارش کسب و کار نیوز ، با رسیدن نرخ دلار به ۱۴۲ هزار تومان در بازار آزاد، معاملات خودرو در ایران عملاً به حالت تعلیق کامل درآمده است. فروشندگان قادر به تعیین قیمت ثابت برای خودروهای داخلی و وارداتی نیستند و خریداران نیز به دلیل نوسانات شدید و بیاعتمادی به بازار، از ورود به معاملات منصرف شدهاند. کارشناسان میگویند این وضعیت تنها یک مشکل مقطعی نیست، بلکه نشاندهنده وابستگی شدید بازار خودرو به تحولات ارزی و ضعف سیاستگذاری اقتصادی است.
فعالان بازار خودرو تاکید دارند که افزایش لحظهای دلار باعث شده فروشندگان عملاً قیمتگذاری خودرو را به ساعات مشخصی از روز محدود کنند تا بر اساس نرخ روز، قیمتها را تنظیم کنند. این روند موجب شده معاملات به حداقل برسد و خریداران نتوانند تصمیمی قطعی برای خرید بگیرند. به گزارش تسنیم، تحلیلگران اقتصادی معتقدند این وضعیت فراتر از بازار خودرو است؛ زیرا خودرو به عنوان کالای سرمایهای و شاخص اقتصادی، میتواند رشد تورم در سایر بخشها و کاهش قدرت خرید عمومی را تسریع کند. در این شرایط، بازار به جای اینکه ابزار تنظیم نیازهای مصرفی باشد، به عاملی برای افزایش بیثباتی و فشار روانی بر مصرفکننده تبدیل میشود.
توقف فروش خودرو، تأثیر مستقیم بر تولیدکنندگان و واردکنندگان دارد. کاهش معاملات به معنای انباشت موجودی و افزایش هزینههای نگهداری است. از سوی دیگر، واردکنندگان خودرو و قطعات با ریسک نوسانات لحظهای ارز مواجه هستند و برنامهریزی مالی و لجستیکی آنها به شدت مختل شده است. این نوسانات همچنین باعث شده که خدمات پس از فروش و زنجیره تأمین قطعات با اختلالهای جدی مواجه شوند. تحلیلگران میگویند تداوم این وضعیت میتواند اعتماد عمومی به بازار خودرو و صنعت مرتبط با آن را تضعیف کند و اثرات تورمی گستردهتری بر سایر بخشهای اقتصادی داشته باشد.
یکی از فروشندگان خودرو در همین ارتباط به تسنیم میگوید: امروز نمیتوانیم هیچ قیمتی قطعی اعلام کنیم. دلار هر ساعت بالا و پایین میشود و مشتریها هم از خرید منصرف شدهاند. فروش عملاً متوقف شده است. یکی از خریداران نیز توضیح میدهد نوسان لحظهای قیمتها باعث شده هیچ تصمیمی نتوانم بگیرم. به جای خرید، ترجیح میدهم منتظر ثبات باشم و فعلاً وارد بازار نشوم.
از نگاه کارشناسان، چنین شرایطی میتواند اثرات بلندمدت بر تولید، اشتغال و تورم عمومی داشته باشد. توقف خرید و فروش خودرو باعث کاهش درآمد تولیدکنندگان، انباشت موجودی و افزایش قیمتهای بازار آزاد شده و فشار اقتصادی را به سایر صنایع مرتبط نیز منتقل میکند.
بازار خودرو امروز در شرایطی نابسامانی قرار دارد که نوسانات لحظهای دلار، توقف فروش و بلاتکلیفی فعالان و خریداران آن را به بازاری پرریسک و غیرشفاف تبدیل کرده است. فعالان و مصرفکنندگان در انتظار تصمیمات سیاستگذارانه فوری و ثبات ارزی هستند تا روند معاملات و تولید دوباره به مسیر طبیعی خود بازگردد و از تبعات بلندمدت اقتصادی جلوگیری شود. کارشناسان پیشنهاد میدهند که دولت و سیاستگذاران اقتصادی باید سیاستهای تثبیت قیمت ارز، شفافیت در قیمتگذاری خودرو و ابزارهای حمایتی برای تولیدکنندگان و واردکنندگان را همزمان اجرا کنند تا بازار از حالت بحران خارج شده و اعتماد عمومی بازسازی شود.
تاثیر قطعی تنشها بر بازار خودرو
بابک صدرایی، کارشناس خودرو
نرخ ارز یکی از مولفه های اصلی تعیین قیمت در بازار خودور است. رشد لحظه ای قیمت دلار به گرانی شدید در بازار خودرو منجر شده است. تاثیرپذیری قیمت خودرو از نرخ ارز غیرقابل انکار است. افزایش قیمت ارز و تورم به شدت بر قیمت خودروها اثر گذار خواهد بود. خودروسازان برای پوشش هزینههای بالای تولید و نیز جلوگیری از زیانهای خود، قیمتها را بالا میبرند. این افزایش هزینهها به نوعی بازار را به سمت رکود میبرد، زیرا با افزایش قیمتها، قدرت خرید مردم کاهش مییابد.
در روزهای اخیر رشد قیمت ها در بازار خودرو موجب افزایش قیمت خودروهای داخلی شده است. انواع خودرو از جمله محصولات مونتاژی، وارداتی و حتی تولیدات داخلی، بهطور مستقیم از نرخ ارز اثر میپذیرند و افزایش قیمت ارز بهصورت اجتنابناپذیر قیمت تمامشده این خودروها را بالا میبرد. سازوکار تولید خودروهای مونتاژی بهگونهای است که بخش عمده قطعات از خارج تأمین میشود و حتی در مواردی که داخلیسازی صورت گرفته باشد نیز افزایش نرخ ارز بر هزینه تولید داخل اثر میگذارد و این شرایط واقعیتی است که با اخطار و تذکر قابل حل نیست.
همانطور که تورم در حوزه غذا، لبنیات و سایر کالاهای مصرفی مشاهده میشود، بازار خودرو نیز از موج تورمی مستثنی نیست و افزایش قیمتها در این بخش نیز ادامه دارد. تذکر دستگاههای نظارتی تنها در صورتی میتواند کارآمد باشد که مشخص شود افزایش قیمت متناسب با شرایط اقتصادی و ساختار هزینه تولید بوده است یا خیر.
شرایط خاص سیاسی و اقتصادی کشور در سال جاری، از جمله تنشهای خارجی و نابسامانیهای داخلی، حتی تولیدکنندگان داخلی و مونتاژکاران را نیز با بحران تامین ارز مواجه کرده است. دولت در ظاهر با طرحهایی مانند واردات خودروهای کارکرده یا واردات توسط ایرانیان مقیم خارج، سیگنال انبساطی میدهد، اما در عمل با وضع مقررات محدودکننده و عدم تخصیص ارز، این سیاستها را خنثی میکند.
به طور کلی در همه ابعاد، شرایط اقتصادی بر بازار خودرو اثرگذار بوده است. در حال حاضر کارخانهها به سمت افزایش قیمت محصولات خود حرکت کردهاند. اگر این افزایش قیمتها از سوی خودروسازان به گونهای باشد که قیمت کارخانه با قیمت بازار تقریبا برابر شود، اما خودروساز نتواند خودرو را در زمان مقرر به مشتریان تحویل دهد، قطعا این عدم توازن میان عرضه و تقاضا باعث میشود قیمت در بازار آزاد نیز افزایش پیدا کند.
