مشکلات بازار خودرو ساختاری است

سرمقاله

مشکلات موجود در بازار خودرو، مشکلات ساختاری است. صنعت خودرو در ایران صنعتی سیاسی شده است. این بدان معناست که شرایطی پیش آمده که تمامی اقتصاد کشور از جمله صنعت خودرو به مسائل و تحولات سیاسی گره خورده است. به عنوان مثال شاهد هستیم وقتی خبری مبنی بر مذاکرات میان ایران و آمریکا در عمان منتشر می‌شود، به موازات کاهش نرخ دلار، بازار خودرو نیز وارد رکود می‌شود. بر عکس این قضیه نیز صادق است. یعنی وقتی اعلام می‌شود هیچ مذاکره‌ای بر سر توافق هسته‌ای نخواهد شد، همزمان با بالا رفتن قیمت دلار، قیمت خودرو نیز در بازار روندی افزایشی به خود می‌گیرد. از سوی دیگر بازار متوجه شده آزاد سازی واردات خودرو فقط ظاهری و در اسم آزاد شده نه به صورت عملیاتی. در موضوع تصویب مجمع تشخیص هم اگر چند ماه از این موضوع بگذرد و خودروی دست دومی وارد بازار کشور نشود، قطعا بازار راه خود را پیدا می کند. اصولا بازارهای ایران وقتی متوجه شوند که مصوبات در حد حرف است و عملیاتی نمی شود به اخبار بی تفاوت می شوند و خود را با واقعیت اقتصادی هماهنگ می کنند.
به طور کلی خودرو از دیرباز هم در اقتصاد ایران، سرمایه محسوب می‌شد. خودرو همواره به لحاظ امنیت نگهداری برای سرمایه‌گذاران و دلالان جذاب بوده است. در این بین، سال گذشته هم تحت شرایط اقتصادی کشور و نوسانات سیاسی داخل و خارج از کشور و قیمت دلار جهش زیادی داشت و یکباره به بیش از دو برابر هم رسید.
البته اگر به بالا رفتن قیمت دلار نگاه کنید متوجه خواهید شد که سرعت رشد قیمت خودرو نسبت به دلار خیلی بیشتر بود. اما برای سال ‌جاری، باید توجه کرد که هر بازاری در یک دوره زمانی می‌تواند موفق شود. همچنین توجه به دو مولفه در بازار خودرو ضروری است. اول اینکه قیمت دلار و تورم چگونه خواهد بود. دوم اینکه تولید و توزیع خودرو طبق برنامه و به درستی صورت گیرد و قیمت‌های واقعی نیز جایگزین قیمت‌های دستوری در بازار شود. با این کار می‌توان تا حدودی بازار را از حالت دلالی خارج کرد و قیمت‌های کاذب را شکست. به شرط اینکه دولت در سیاست‌های عرضه خودرو دخالت نکند. بنابراین به‌ نظر ما کسانی وارد بازار خودرو شوند که واقعا نیاز مصرفی دارند. در مجموع تا تحول کلانی در اقتصاد ایجاد نشود و همچنان درگیر چالش‌های ارزی، تحریم‌ها و عدم‌ثبات اقتصادی باشیم، مطمئنا وضعیت بازار خودرو تحولی مثبت نخواهد داشت. یعنی تنها در یک نمونه تا زمانی که ثبات به بازار بازنگردد، نیاز واقعی بازار خودرو برای انجام برنامه‌ریزی‌ها شناخته نخواهد شد.