صفحه اصلی / اسلایدر / ناکامی در مهار تورم

دولت در سال گذشته ۸۰ هزار میلیارد تومان پول چاپ کرد

ناکامی در مهار تورم

کسب و کار نیوز- در حالی در برخی گزارش های رسمی نرخ تورم 40 درصد اعلام شده است که بسیاری از فعالان اقتصادی و کارشناسان بازار این رقم را بسیار غیرواقعی و میزان تورم را صد در صد اعلام کرده اند. بانک مرکزی در سال گذشته ۸۰ هزار میلیارد تومان پول چاپ کرده که به باور اقتصاددان ها این رقم تورمی بیش از 60 درصد را رقم می زند. فارغ از اعداد و ارقام منتشر شده از سوی نهادهای مختلف، مشاهده وضغیت بازارها و افزایش قیمت های روزانه نشان می دهد که کشور در شرایط فعلی دچار تورم بی حد و حصری است که تحقق وعده کاهش تورم به 22 درصد را از سوی بانک مرکزی در ابهام قرار داده است. بانک مرکزی همچنان اصرار دارد که می تواند تورم را به 22 درصد کاهش دهد. این در حالی است که به مشکلات موجود در اقتصاد ایران بحران کرونا را نیز باید افزود. فراموش نکنیم که طراحی برنامه‌های عبور از بحران و بسته‌های حمایتی دولت برای خانوارها و بنگاه‌ها موجب رشد نقدینگی و انبساط پولی خواهد شد که ذاتا سیاست‌هایی تورم زا هستند. در حال حاضر از مهم ترین علل افزایش نرخ رشد شاخص قیمت مصرف کننده می توان به رشد پایه پولی و نقدینگی و همچنین افزایش نرخ ارز اشاره کرد.

شایلی قرائی

به گزارش کسب و کار نیوز، اما با تقدیم لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ به مجلس نیز شاهد بار تورمی آشکار آن هستیم که تا به امروز بسیاری از نمایندگان مجلس اظهار داشته اند که احتمال رد کلیات این لایحه از سوی این نهاد وجود دارد. همچنین مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرده است که اگر مجلس کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۰ را رد نکند باید منتظر تورم شدیدی باشیم. مهم‌ترین عامل ساختاری تورم در اقتصاد ایران کسری بودجه دولت است، بدون بحران کرونا هم کسری بودجه دولت برای سال جاری تا ۱۳۰ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی می‌شد. به طور سنتی جبران کسری بودجه دولت در اقتصاد ایران با دست بردن دولت در جیب بانک مرکزی، استقراض از این بانک و چاپ اسکناس جبران می‌شود که پایه پولی و نقدینگی را افزایش می‌دهد و در نهایت اثری تورمی به جا می‌گذارد.

مرکز پژوهش‌های مجلس با اشاره به استفاده گسترده دولت از منابع صندوق توسعه ملی برای جبران کسری بودجه سال ۹۸ اعلام کرد: از مجموع ۹ میلیارد دلار منابع ارزی استفاده‌ شده این صندوق، نزدیک به ۷ میلیارد دلار یعنی حدود ۸۰ هزار میلیارد تومان از طریق افزایش پایه پولی یا همان چاپ پول توسط بانک مرکزی تامین شده است.

راهکار توقف روند افزایشی تورم

کامران ندری، کارشناس اقتصادی

نقدینگی متهم ردیف اول رشد تورم در ایران است. رشد نقدینگی در سالهای اخیر به بالاترین مقدار خود رسیده است. استقراض دولت از بانک مرکزی موجب چاپ پول می شود که پایه پولی را افزایش می دهد. تورم در سالهای اخیر بسیار ملموس شده و برای تمام اقشار در کشور وجود دارد. بزرگترین مشکل در رشد نقدینگی، مسئله کسری بودجه دولت و به روز نشدن آمار رشد پایه پولی است. عمده دلیل افزایش پایه پولی طی سال های ۹۸ و ۹۹، افزایش خالص دارایی های خارجی بانک مرکزی است و این خالص دارایی های خارجی چیزی جز منابع صندوق های توسعه ملی نبوده که البته خیلی قابل استفاده نیست. اقتصاد کشور درگیر یک بیماری مزمن است. نرخ بالای نقدینگی و پایین بودن نرخ بهره بانکی دلایل اصلی تورم مزمن و مستمر دراقتصاد ایران به شمار می روند. وقتی مسائل هیجانی و روانی تحریمی یا عدم بازگشت ارز و ضعف بانک مرکزی به دلیل بازنگشتن ارز حاصل از صادرات غیرنفتی در سمت عرضه ارز اتفاق می افتد هیچ راه فراری از تورم نیست هر چند که برای هر مشکلی می توان راه حلی پیدا کرد اما به شرط اینکه به موقع و درست از آن استفاده کنیم.

رشد نقدینگی در کشور ما به طور میانگین سالانه ۲۵ درصد است که در یک سال گذشته به ۳۶ درصد رسیده است. در سال های قبل با استفاده از درآمدهای ارزی می توانستیم آثار رشد نقدینگی را کاهش دهیم، اما اکنون درآمد ارزی محدود شده است. در گذشته بانک مرکزی می توانست ارز را در بازار بفروشد و خنثی سازی کند، اما اکنون این امکان وجود ندارد.

در شرایط فعلی، دولت دچار کسری بودجه شده است و از طریق منابع صندوق توسعه ملی این کسری بودجه را جبران می‌کند. همچنین خلق پول بیشتری صورت می گیرد و این عوامل منجر به رشد تورم می شود. یکی از دلایلی که دولت پول بیشتری خلق می‌کند این است که بانک مرکزی نسبت ذخیره قانونی برای بانک‌ها را پایین آورد و در ابتدای سال در بازار بین بانکی، نرخ بهره کاهش پیدا کرد که این امکان را به بانک‌ها می‌دهد تا خلق پول بیشتری داشته باشند.

دو عامل افزایش شدید پایه پولی و افزایش ذخایر یانک‌ها باعث شد تا بانک‌ها خلق پول بیشتری کنند. اینکه همه مشکلات را با چاپ پول حل کنیم تبعاتی دارد که مهمترین آن رشد نقدینگی و ایجاد تورم است. افزایش نرخ بهره بانکی در شرایط فعلی۳ تاثیر مثبت بر کنترل تورم دارد. جلوگیری از رشد نقدینگی، افزایش بازدهی نگه داشتن پول به ریال و امکان فروش اوراق دولتی در بازار از تاثیرات مثبت افزایش نرخ سود بانکی است. البته مالیات بر سوداگری هم تاثیر مثبتی در کنترل تورم دارد به شرط اینکه نظام مالیاتی کشور بتواند این مالیات را وصول کند.

 

همچنین مطالعه کنید:

بودجه وام ودیعه مسکن ۱۰ هزار میلیارد تومان/ خانوارهایی که پارسال گرفته اند ثبت نام‌نکنند

 به گزارش کسب و کار نیوز ، ستاد ملی مقابله با کرونا در جلسه شنبه ۲۲ خرداد …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *